از ضدیت با دموکراسی بومی تا فروپاشی قدرت نرم

آمریکا با ادعای وابسته بودن مالکی به ایران نه تنها به دنبال دخالت در تعیین نخست وزیر و برهم زدن روند سیاسی عراق است، بلکه برای برهم زدن روابط میان همسایگان تقلا می‌کند تا در کنار اهداف اشغالگرایانه خویش، زمینه را برای خاورمیانه جدید رژیم صهیونیستی فراهم سازد. لذا هوشیاری دولتمردان عراق در برابر این طراحی و کوتاه نیامدن در برابر زیاده خواهی آمریکا مولفه‌ای مهم برای ثبات درونی این کشور و نیز نقش آفرینی آن در معادلات منطقه خواهد بود.

پایگاه بصیرت / قاسم غفوری

همزمان با اعلام انتخاب نوری المالکی از سوی چارچوب هماهنگی شیعیان عراق، به عنوان نامزد پست نخست وزیری و در شرایطی که بسیاری از احزاب و جریان‌های کردی و سنی نیز از آن استقبال کرده‌اند، آمریکا با رویکردی مداخله جویانه با زبان تهدید خواستار کناره‌گیری مالکی از این سمت شده است. «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهوری آمریکا در تروث‌سوشال نوشت: «شنیده‌ام که کشور بزرگ عراق ممکن است با بازگرداندن نوری المالکی به مقام نخست‌وزیری انتخاب بسیار بدی انجام دهد.ترامپ اشاره داشت: به‌خاطر سیاست‌ها و ایدئولوژی‌های دیوانه‌وارش، اگر انتخاب شود، ایالات متحده دیگر به عراق کمک نخواهد کرد و اگر ما در آنجا نباشیم تا کمک کنیم، عراق هیچ شانسی برای موفقیت، رفاه یا آزادی نخواهد داشت. عراق را دوباره بزرگ کنیم!» پیش از ترامپ نیز روبیو وزیر خارجه آمریکا در گفت و گو با السودانی نخست وزیر کنونی عراق که مسئول پیشبرد امور است، نسبت به نخست وزیری مالکی هشدار داد و آن را انتخابی نامناسب عنوان کرد. توماس باراک، فرستاده ترامپ و سفیر آمریکا در ترکیه نیز در اظهاراتی مداخله‌گرایانه از لزوم تشکیل دولتی در عراق سخن گفت که «با کشورهای همسایه و غرب همکاری داشته باشد». وی این امر را کلید «ثبات و شکوفایی منطقه» خواند. وی با تکرار مواضع مداخله‌جویانه واشنگتن تأکید کرد: «موضع ایالات متحده روشن است؛ هر دولتی که ایران در شکل‌گیری آن نقش داشته باشد، موفق نخواهد بود.»در همین راستا نیز «مارک ساوایا» فرستاده دونالد ترامپ در عراق با انتشار پیامی ادعا کرد: «در حالی‌که تیم ما در عراق برای حمایت از تشکیل دولت جدید و جلوگیری از به قدرت رسیدن شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران تلاش می‌کند، آمادگی برای مقابله با بحران فساد در عراق به همان اندازه و حتی حیاتی‌تر است.» او نیز خواستار خودداری عراقی‌ها از انتخاب مالکی شد.

در رفتار شناسی آمریکایی‌ها می توان گفت که هر چند که آمریکایی‌ها با تعیین تکلیف کردن برای عراق با ساختار سیاسی بالغ و فراگیر به دنبال نمایش قدرت و یکجانبه‌گرایی خود جهت الگوسازی برای سایر کشورها هستند که حقیقت ماجرا از اصلی دیگر حکایت دارد و آن سرخوردگی و انزجار آمریکا از شکست‌هایی است که از ملت و دولت عراق متحمل شده است. از یک سو مردم عراق با حضور گسترده در انتخابات نشان دادند که به دنبال استقلال واقعی در تعیین سرنوشت خود هستند که این امر با خاورمیانه جدید آمریکا که برمبنای سلطه در تعیین سرنوشت کشورهاست مغایرت دارد و از سوی دیگر نیز جریان‌های سیاسی با همگرایی و اتحاد توانستند پس از انتخاب رئیس پارلمان، در نهایت نوری المالکی را به نمایندگی از چارچوب هماهنگی به عنوان نامزد نخست وزیری معرفی نمایند. اقدامی که نه صرفا از جانب شیعیان بلکه مورد حمایت بسیاری از جریان‌های سنی و کردی نیز می باشد. در این میان جریان‌های سیاسی عراق نیز حاضر به تسلیم شدن در برابر زیاده خواهی آمریکا نیستند، چنانکه حزب الدعوه الاسلامیه این کشور به مداخله جویی های دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در خصوص نامزدی نوری المالکی برای به دست گرفتن پست نخست وزیری و تشکیل دولت جدید عراق واکنش نشان داد. این حزب در سایت رسمی خود بامداد روز چهارشنبه یک تصویر از المالکی به همراه آیه ای از قرآن را منتشر کرد؛ « الله ولی الذین أمنوا، یخرجهم من الظلمات إلی النور، والذین کفروا أولیاؤهم الطاغوت». تسلیم شدن در برابر مداخله کنونی آمریکا زمینه ساز استمرار و تشدید این وضعیت خواهد شد بویژه آنکه ترامپ نشان داده است که او در برابر زور عقب نشینی کرده و هر تسلیم شدنی گستاخی بیشتر او را به همراه دارد.

نکته مهم دیگر آن است که اهمیت جغرافیایی و منابع انرژی عراق زمینه ساز چشم طمع آمریکا به این کشور شده است. در حالی که ضعف درونی و نیز مطالبه گسترده عراقی‌ها موجب عقب نشینی نیروهای آمریکایی از عین الاسد شده است، اما به نظر می رسد این کشور با آزاد سازی داعش در سوریه و نیز دخالت در روند سیاسی عراق به دنبال فشار دیپلماتیک و امنیتی به بغداد برای تسلیم شدن در برابر زیاده خواهی‌هایش است، بویژه اینکه رویکرد مستقل و قاطع عراق در همگرایی منطقه‌ای و مقابله با رژیم صهیونیستی برهم زننده معادلات آمریکا در منطقه بوده است. آمریکا با تضعیف دولت مرکزی، طرح خلع سلاح مقاومت و نیز حمایت از احیای داعش به دنبال عراقی ضعیف و مطیع برای غارت منابع و ادامه اشغال آن است. دخالت‌های آمریکا در انتخاب نخست وزیر را می‌توان نوعی باج‌خواهی دانست که هدف آن نیز تثبیت اشغالگری و سلطه گری آمریکا و تعیین تکلیف کردن برای روابط خارجی آن است، بویژه آنکه مالکی در دوران نخست وزیری گذشته‌اش تلاش داشته تا روابط چند لایه منطقه‌ای و جهانی از جمله با چین و روسیه را اجرا کند که عملا با یکجانبه گرایی آمریکایی همخوانی ندارد.

نکته مهم آنکه به نظر می رسد آمریکا که تلاش داشت با اغتشاش و کشته سازی ایران را به ویرانی بکشد با شکست طراحی‌اش به دنبال مولفه جدید برای برهم زدن ثبات منطقه با پروژه ایران هراسی است تا ضمن انتقام گیری از ملت ایران، افکار عمومی را نیز از شکست در برابر جمهوری اسلامی منحرف سازد که اصرار بر ادعای گزینه نظامی علیه تهران و دخالت در امور داخلی عراق را می‌توان بخشی از این طراحی دانست.

دخالت‌های آمریکا در انتخاب نخست وزیر را می‌توان نوعی باج‌خواهی دانست که هدف آن نیز تثبیت اشغالگری و سلطه گری آمریکا و تعیین تکلیف کردن برای روابط خارجی آن است بویژه آنکه مالکی در دوران نخست وزیری گذشته‌اش تلاش داشته تا روابط چند لایه منطقه‌ای و جهانی از جمله با چین و روسیه را اجرا کند که عملا با یک جانبه گرایی آمریکایی همخوانی ندارد.

عراق تلاش کرده تا همزمان با اخراج اشغالگران غربی، همگرایی همسایگانی را تقویت نماید، لذا نیز روابط نزدیکی با کشورهای عربی، ایران و ترکیه برقرار کرده است که توافقنامه امنیتی با ایران برای رسیدن به امنیت پایدار نمودی از آن است. بخش عمده‌ای از مناسبات عراق با همسایگان در حوزه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و امنیتی است که نشانگر توجه همگانی به سرنوشت واحد منطقه است. آمریکایی‌ها که اتحاد همسایگان را مانع سلطه گری خود می‌دانند با تبلیغات رسانه‌ای و بازی سیاسی و حتی تحریم و تهدید به دنبال برهم زدن این روند هستند که ادعاهای روبیو درباره ایران در این راستا می‌باشد. این درحالی است که ایران همواره بر اصل استقلال کشورها و عدم دخالت خارجی در امور تمامی کشورها تاکید کرده است و در این راستا نیز با تمامی دولت‌های حاکم بر عراق روابطی دوستانه داشته چنانکه عراقی‌ها اذعان دارند که اگر کمک‌های ایران نبوده اکنون عراق در بند داعش بود بویژه آنکه ائتلاف آمریکایی هیچ اقدامی برای مبارزه با داعش صورت نداده و حتی تامین کننده امنیت آن بوده است. آمریکا با ادعای وابسته بودن مالکی به ایران نه تنها به دنبال دخالت در تعیین نخست وزیر و برهم زدن روند سیاسی عراق است بلکه برای برهم زدن روابط میان همسایگان تقلا می‌کند تا در کنار اهداف اشغالگرایانه خویش، زمینه را برای خاورمیانه جدید رژیم صهیونیستی فراهم سازد لذا هوشیاری دولتمردان عراق در برابر این طراحی و کوتاه نیامدن در برابر زیاده خواهی آمریکا مولفه‌ای مهم برای ثبات درونی این کشور و نیز نقش آفرینی آن در معادلات منطقه خواهد بود.

منبع: سایت بصیرت